على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

741

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

درشت . و ناهموار . و گنده . پكهال ( pakh l ) ا . پ . - مأخوذ از هندى - مشك آب بزرگ كه مخصوصا بر وى . گاو حمل مىكنند . پگ ( pag ) ا . پ . زن نارپستان . و گلوله و بندقى كه كودكان بدان بازى كنند . و گاورس و ارزن . پگاه ( pag h ) م ف . پ . سحر و صبح زود . پگاه‌تر ( pag h - tar ) م ف . پ . صبح بسيار زود . پگوى ( pagavi ) ا . پ . بلغت زند حكيم و فيلسوف . پگه ( pagah ) م ف . پ . پگاه و صبح . پگين ( pagin ) ا . پ . بلغت زند ارزن . پل ( pal ) ا . پ . مرز و زمينى كه جهة سبزىكارى و يا چيز ديگر مهيا ساخته و كنارهاى آن را بلند كرده باشند . و نقاهت و بيمارى . پل ( pol ) ا . پ . قنطره و طاقى كه با آجر و مصالح بنائى به روى رودخانه بندند و از روى آن عبور كنند و اگر با چوب اين معبر را ساخته باشند پل چوبى گويند . و مخفف پول . و پل آبگون آتش‌بار : فلك و آسمان و كرهء اثير . و پل بالان ا خ : نام پلى نزديك هرات . و پل چكنم : پلى در نزديك شيراز . و پل شكستن : محروم ماندن و بيطاقت شدن . و پل صراط : پلى است در روز قيامت در ما بين بهشت و دوزخ . و پل هفت طاق : هفت فلك . پل ( pel ) ا . پ . پاشنهء پا . و اشكلك چادر . و چوب كوچكى كه كودكان ريسمانى بر ميان آن بندند و در كشاكش آورند تا صدا كند . و چوبى كه كودكان بدان بازى نمايند و آن را بازى الك دولك گويند . پلاتين ( pl tin ) ا . پ . - مأخوذ از فرانسه - فلزى است كه آن را طلاى سفيد نيز گويند و در رنگ و شفافت مانند نقره و از آن قدرى تيره‌تر و بينهايت قابل انطراق و قابليت تخته شدنش قدرى كمتر از طلا و از همهء اجسام عالم سنگين‌تر و در حرارت كوره‌هاى سقارفى ذوب نمىگردد و آن را باوسائط مخصوصه ذوب مىنمايند . پلاجور ( pal jur ) ا . پ . مصطكى و پلازور . پلاخم ( pal xam ) ا . پ . نام گياهى كه خربق نيز گويند . پلاد ( pal d ) ا . پ . اسب تربيت‌شدهء راهوار . پلاد ( pol d ) ا . پ . فولاد . پلارك ( pal rak ) ا . پ . جنسى از فولاد جوهردار . و شمشير . و جوهر شمشير . پلازور ( pal zur ) و پلاژور ( pal jur ) ا . پ . مصطكى . پلاس ( pal s ) ا . پ . پشمينهء ستبر كه بيشتر درويشان پوشند . و پشمينهء گستردنى . و جاجيم . و مكر و حيله و فريب . و حيله‌ور و مكار . و پلاس انداختن : پريشان ساختن و پراكنده نمودن . و پلاس گفتن : فريفتن . پلاس‌پوش ( pal s - povc ) ا . پ . درويش . پلاسك ( pal sak ) ا . پ . فلاكت . و نكبت و بدى . پلاطير ( pal tir ) ا . پ . روزنه و دريچه . پلالك ( pal lak ) ا . پ . پلارك . پلان ( pel n ) ا . پ . زين و پالان . پلانه ( pal ne ) ا . پ . عمل ناشايسته و زشت . پلانى ( pal ni ) ا . پ . ستور كم راه و كندرو . پلاو ( pal v ) ا . پ . نعمت عموما . و طعام بسيار و لذيذ و گواردى كه از برنج و روغن و گوشت ترتيب دهند و اقسام بيشمار دارد خصوصا . پلاهنگ ( pal hang ) ا . پ . لگام و زمام . و عنان . پل‌بندى ( pol - bandi ) ا . پ . ساختمان پل . و خراجى كه براى چنين كارى مقرر كنند . پلپل ( pelpel ) ا . پ . يكى از داروهاى گرم كه فلفل و پرچ نيز گويند . و پلپل خام : فلفل سفيد . و پلپل مشك : دانه‌اى سياه كه بوى مشك دهد . و پلپل مويه : بيخ درخت كبابه . پلچى ( polci ) ا . پ . خرمهره . پلچىفروش ( polci - farovc ) ا . پ . خرمهره‌فروش . پلخ ( palax ) ا . پ . گلو و حلق . مر . حلق . پلخم ( palaxm ) و پلخمان ( palaxm n ) ا . پ . فلاخن . و نام گياهى كه پلاخم و خريق نيز گويند . پلستك ( pelestok ) ا . پ . پرستوك . پلسگى ( pelasgi ) ا . پ . رنگ سرخ و قرمز . پلشت ( palact ) ا و ص . پ . ناپاك و پليد . و چركين . و دون و فرومايه . و بيقدر . و مردار . و لاش و پلست ( polost ) . پلغده ( palaqde ) ص . پ . تخم مرغ و ميوه‌اى كه درون آن گنديده و ضايع شده باشد . پلفته ( palafte ) ا . پ . چيزهاى نيم‌سوخته‌اى كه از زور آتش در هوا پراكنده شوند و بالا روند . پلك ( palk ) و ( pelk ) و ( polk ) ا . پ .